شرف الدين فضل الله حسينى قزوينى
248
المعجم في آثار ملوك العجم ( فارسى )
روز روشن گشت چون رخسار آل بوتراب * رايت عباسيان چون « 1 » شب پذيرفت ؛ انقلاب به تسويت صفوف لشكر و تقويت رسوم معسكر اقامت نمود و تيغ كينه را آب ، و رشته فتنه را تاب داد و روى بهجانب دارا نهاد و آن روز تا شب قتلى بيمناك و جنگى سهمناك رفت « 2 » و آخر الامر ، علم اسكندر منصور و حشم دارا مقهور شد و با نجح و پيروزى و فتح و بهروزى به دار الملك خويش مراجعت كرد و ذكر فضايل و خصايل او بيش از آن است كه به زبان قلم ذو اللسانين « 3 » بر صفحه كاغذ ذو الوجهين تقرير و تحرير توان كرد . و هم فوايد كلمات اوست كه گفتند : چرا استاد را مغبوط و محسود حكماى روزگار و فلاسفه نامدار كردى « 4 » و بر پدر خويش كه بىاثر مراضى او شرف گوهر انسانى ظاهر نگردد ، مزيت و رجحان نهادى ؟ گفت : لانّ والدىّ سبب حياتى الفانية و مؤدّبى سبب حياتى الباقية . * 20 هرچند ظهور من در عالم تكوين و ايجاد و وجود من در عالم كون و فساد به اتحاد ابوين و امتزاج والدين مقدّر بود و حقوق ايشان به حكم « 5 » وَ قُلْ رَبِّ ارْحَمْهُما « 6 » كَما رَبَّيانِي صَغِيراً ، * 21 كه در سرّا و ضرّا ثابت گردانيدهاند به عيان مشاهده است و بيان مقرر چنان كه : كلّ ما نزل من السّماء او نبع من الارض على اىّ صفة « 7 » كان من اصل الفطرة ، * 22 در نظر شرع ظاهر است ، فرزند نيز كه قرة العين و فلذة كبد است به حكم : يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ ، * 23 چون از آسمان صلب پدر و افق تربيت مادر سمت ظهور يابد على اىّ صفة كان * 24 محبوب جان و مقبول جنان آيد اما وقتى كه نامه نسب و پيوند پدرى و فرزندى به اجل محتوم مختوم شود و ماده حيات مجازى به موت ضرورى منحسم گردد ، دلبستگى ابوين در حق قرة العين چه فايده دهد ، چنان كه گفتهاند : اگرچه گوهر اصلت ز آدم است و ليك * چه سود كه گويد ملك فلا انساب
--> ( 1 ) - ج : - چون . ( 2 ) - ب : از " روى به جانب " تا " رفت " ندارد . ( 3 ) - ب : ذو اللسان . ( 4 ) - ج : - كردى . ( 5 ) - ب : - به حكم . ( 6 ) - اساس : - و قل رب ارحمهما . ب : ارحمها . ( 7 ) - ب : از " صفة " تعداد چهار صفحه تا " سكندر " بدى در جهان پادشاه ندارد .